Dil ve nabız terminolojisi

Açılış sahnesi

Nabız değerlendirmesinde geleneksel olarak yirmi sekiz nitelik sayılır.

Yirmi sekiz. Yüzeysel, derin, yavaş, hızlı, kaygan, pürüzlü, telli, davul derisi, gizli, düğümlü, dağınık ve diğerleri.

Bu sayı ilk duyulduğunda etkileyicidir. Ve tam da bu yüzden ilk sorulması gereken soru şu olmalı:

İki uygulayıcı aynı bileğe dokunduğunda aynı niteliği mi buluyor?

Bu soru saygısızlık değil, yöntemin kendisidir. Yirmi sekiz kategorili bir sınıflandırma, ancak kategorilere tutarlı biçimde yerleştirilebiliyorsa bir bilgi taşır.

Bu ders hem terminolojiyi hem de o sorunun cevabını öğretir.

Bu derste ne olacak

Önce dil değerlendirmesinde neye bakıldığını göreceğiz. Sonra dil görünümünü etkileyen ve tanıyla ilgisi olmayan etkenleri sıralayacağız — liste şaşırtıcı derecede uzun. Ardından nabız pozisyonlarına ve yirmi sekiz niteliğe geçeceğiz. Sonra ikisinin güvenilirliğine dair araştırmaların ne söylediğine bakacağız. Ders bittiğinde bu iki yöntemin ne olduğunu ve neyin yerine geçmediğini biliyor olacaksın.

Sıfır noktası

Bir renk düşün. Diyelim ki "bej".

İki kişiye aynı duvarı gösterip "bu bej mi?" diye sor. Biri evet, diğeri hayır diyebilir. Neden? Çünkü "bej" tanımı ikisinin zihninde farklı sınırlara sahip.

Şimdi işi zorlaştıralım. Odanın ışığını değiştir. Aynı duvar farklı görünür. Fotoğrafını çek, beyaz dengesini değiştir — yine farklı.

Şimdi buna bir de şunu ekle: duvarın rengi az önce yenen bir yemekten etkilenmiş olsun.

İşte dil değerlendirmesinin durumu tam olarak bu.

Bir kategori, tanımı paylaşılmadan sayılamaz.

Bu benzetme bir yere kadar doğru. Nerede kırıldığını söyleyeyim: duvar rengi için bir ölçüm cihazı var — kolorimetre kullanıp tartışmayı bitirebilirsin. Dil ve nabız için böyle bir hakem cihaz standart pratikte yok; değerlendirme insan gözlemine dayanıyor ve bu, sorunu çözülemez değil ama daha zor kılıyor.

Mekanizma

Dilde neye bakılır

Geleneksel olarak beş başlık incelenir.

Gövde rengi: soluk, kırmızı, koyu kırmızı, morumsu.

Şekil: ince, şiş, çatlak, diş izli, sert ya da gevşek.

Hareket: titreme, sapma, hareketsizlik.

Kaplama: ince ya da kalın; beyaz, sarı, gri ya da siyah; kuru ya da ıslak; yağlı; soyulmuş.

Alt dil damarları: belirginlik ve renk.

Ayrıca klasik bölgesel haritalar vardır: dil ucu Kalp ve Akciğer, merkez Dalak ve Mide, yanlar Karaciğer ve Safra Kesesi, kök Böbrek alanlarıyla ilişkilendirilir.

Dili etkileyen ve tanıyla ilgisi olmayan şeyler

Şimdi listeyi okuyalım, çünkü bu liste dersin yarısı kadar önemli.

Işık. Kamera beyaz dengesi. Yiyecek ve içecek boyaları. Sigara. Ağız hijyeni. Susuzluk. Dilin dışarı çıkarılma süresi.

Yedi etken ve hiçbiri hastalıkla ilgili değil. Bir bardak çay, bir sigara ya da dilin on saniye fazla dışarıda tutulması görünümü değiştirebilir.

Bunun pratik sonucu şu: bir dil fotoğrafından çıkarılan sonuç, fotoğrafın çekim koşulları bilinmeden değerlendirilemez. Sosyal medyada dolaşan "dilinize bakın, şu hastalığınız var" içerikleri bu yedi etkenin hiçbirini kontrol etmiyor.

Bu kartın son cümlesi umut verici ve önemlidir: uyum sorunu tamamen kaderi değil. Operasyonel tanım ve kontrollü koşul, ölçülebilir biçimde iyileştiriyor.

Nabız: pozisyonlar ve basınç

Her iki el bileğinde üç pozisyon değerlendirilir: cun, guan ve chi. Her pozisyon yüzeysel, orta ve derin basınç düzeylerinde okunur.

Yani altı pozisyon çarpı üç derinlik: on sekiz okuma noktası.

Pozisyon–organ eşleşmeleri okul ve geleneğe göre DEĞİŞEBİLİR. Bu ayrıntı atlanmamalı: sistem tek bir standart eşleşmeye sahip değil.

Yirmi sekiz nitelik

Geleneksel olarak sayılan nitelikler şunlar:

1. Yüzeysel
2. Derin
3. Yavaş
4. Hızlı
5. Boş ya da zayıf
6. Dolu ya da güçlü
7. Kaygan
8. Pürüzlü
9. Uzun
10. Kısa
11. Taşkın
12. Çok ince ya da belirsiz
13. Gergin
14. Gevşek ya da ılımlı
15. İçi boş
16. Telli
17. Davul derisi
18. Sağlam ya da hapsedilmiş
19. Yumuşak ya da nemli
20. Güçsüz
21. Dağınık
22. İnce
23. Gizli
24. Hareketli
25. Aceleci yani hızlı-düzensiz
26. Düğümlü yani yavaş-düzensiz
27. Düzenli aralıklı
28. Çok hızlı

Listeye bakınca bir şey fark edilir: bazıları oldukça nesnel görünüyor. Hızlı ve yavaş sayılabilir. Düzensizlik hissedilebilir. Ama "davul derisi", "telli" ya da "kaygan" gibi nitelikler bir dokunuş izlenimini adlandırıyor ve bunların operasyonel tanımı çok daha zor.

Bu ayrımı akılda tutmak önemli, çünkü güvenilirlik araştırmalarının bulduğu şey tam olarak bu: bazı nitelikler daha tutarlı okunuyor, bazıları okunmuyor.

Ve şimdi asıl cümle

Bu dersin en pratik cümlesi şu ve altını çiziyorum.

Nabız; kan basıncı ölçümü, elektrokardiyografi ya da laboratuvar testinin alternatifi DEĞİLDİR.

Bu cümle bir küçümseme değil bir kapsam bildirimi. Nabız değerlendirmesi geleneksel model içinde bir sınıflandırma aracıdır. Ritim bozukluğunu tanımak, kan basıncını ölçmek ya da bir laboratuvar değerini bilmek için yapılan işlemler bunlar değildir ve bunların yerine geçmez.

Usta katmanı

Üç inceltme.

Birincisi, güvenilirlik ile geçerlilik farklı şeylerdir ve bu ayrım bu seviyenin son dersinin çekirdeği. Kısaca: güvenilirlik iki gözlemcinin aynı sonuca varmasıdır; geçerlilik o sonucun gerçekten bir şeyi doğru göstermesidir. Bir kategori mükemmel güvenilir olup hiçbir şeyin göstergesi olmayabilir.

İkincisi, yirmi sekiz sayısı da tarihsel bir karardır. Farklı metinler farklı sayılar verir; yirmi sekiz yaygın bir sistemleştirmedir, doğanın bir bölümlenmesi değil.

Üçüncüsü ve en pratiği: bu dersin verdiği terminoloji bir OKUMA aracıdır. Bir metinde "telli nabız" ifadesini gördüğünde ne kastedildiğini anlaman için var. Kendi nabzını ya da başkasınınkini değerlendirip sonuç çıkarman için değil — ve bu ayrım, bu akademinin bütün tanı bölümü boyunca geçerli.

Kendi kendine kontrol

1. Işık koşulu belirtilmiş mi
2. Beyaz dengesi bilgisi var mı
3. Kişinin ne yediği ya da içtiği sorulmuş mu
4. Sigara kullanıp kullanmadığı
5. Ağız hijyeni
6. Susuzluk durumu
7. Dilin ne kadar süre dışarıda tutulduğu

Yedisinden kaçı bilinmiyor? Bilinmeyen her etken, o fotoğraftan çıkarılan sonucu bir adım daha zayıflatır. Genellikle yedisi de bilinmez.

Kapanış

Bu dersin tek bir cümlesi var.

Yirmi sekiz kategori, kategorilerin paylaşılan bir tanımı olmadan yirmi sekiz bilgi taşımaz.

Bu, geleneksel yöntemi çürüten bir cümle değil; onu iyileştirmenin nereden geçtiğini söyleyen bir cümle. Nitekim araştırmalar da tam olarak bunu gösteriyor: tanım netleştikçe uyum artıyor.

Bir sonraki derste örüntülerin en temel çerçevesine geçiyoruz: Sekiz İlke.