Torasik ve Abdominopelvik Boşluklar

Açılış

Bir önceki ders bedenin arka tarafındaki boşlukları anlattı. Bu ders ön tarafa geçiyor.

Ve iki grup arasında temel bir fark var:

Dorsal boşluk kapalıdır. Kemikle çevrili, hacmi sabit, içindeki organ hareketsiz.

Ventral boşluk hareketlidir. Hacmi sürekli değişir, içindeki organlar dolar boşalır, biçim değiştirir.

Nefes almak bir boşluğun hacmini değiştirmektir. Yemek yemek bir organın hacmini değiştirmektir. Ön taraftaki boşluklar, sürekli değişimin olduğu yerdir — ve tasarımları buna göredir.

Bu derste ne olacak

Önce boşlukları tanımlayıp dorsal boşlukla farkını netleştireceğiz. Sonra iki boşluğun neden çok farklı çalıştığını göreceğiz — biri basınç farkı üzerine kurulu, diğeri hacim değişimi üzerine. Ardından ikisi arasındaki bağın nasıl kurulduğunu ele alacağız. Sonra karın ile leğenin neden birlikte anıldığını konuşacağız. Son olarak klinik karşılıklarına bakacağız.

Sıfır noktası

Ders 01-49'da diyaframı kurmuştuk: kubbe biçiminde, hareketli, delikli bir kas perdesi. Şimdi onun bir boşluk sınırı olarak ne yaptığını görüyoruz.

Ve bir hatırlatma: diyafram tam bir perdedir. Yani iki boşluk arasında serbest geçiş yoktur — yalnız belirli deliklerden yapılar geçer.

Mekanizma

İki boşluk neden farklı çalışır

Aynı gövdenin içinde, üst üste duran iki boşluk. Ama çalışma mantıkları taban tabana farklı.

Torasik boşluk basınç üzerine kuruludur.

Göğüs boşluğu genişlediğinde içerideki basınç düşer ve hava dışarıdan içeri çekilir. Daraldığında basınç yükselir ve hava dışarı çıkar. Yani solunum, bir boşluğun hacmini değiştirerek basınç farkı üretmektir.

Bunun bir koşulu var ve kritik: göğüs boşluğunun dışarıya açık olmaması gerekir. Boşluk dışarıya açılırsa basınç farkı oluşmaz ve hava akışı bozulur.

Bu, bir sonraki dersin (01-53) konusu olan çift katlı zar sisteminin varlık sebebi.

Abdominopelvik boşluk hacim üzerine kuruludur.

Karın boşluğunda basınç farkı üretme işi yoktur. Buradaki organlar dolar ve boşalır; boşluk onlara uyum sağlar. Karın duvarı kemikle çevrili olmadığı için (Ders 01-49) bu uyum mümkün olur.

Karşılaştırma tablo hâlinde:

Bu tablo bir örüntüyü gösteriyor: bir boşluğun duvarı, o boşluğun ne iş yaptığını belirler. Kemik duvar basınç işine, esnek duvar hacim işine uygundur.

Ve tersinden okunabilir: bir boşluğun duvarına bakarak ne iş yaptığını tahmin edebilirsin. Bu, Ders 01-50'de kurduğumuz "kutu ve kanal görüyorsan aksiyal" gözlemiyle aynı düşünme biçimi — biçim, işlevi ele verir.

İki boşluk birbirine nasıl bağlı

Diyafram ikisini ayırıyor ama aynı zamanda bağlıyor da. Üç yolla.

1. Hareketle. Diyafram aşağı indiğinde göğüs boşluğu genişler, karın boşluğu sıkışır. Yani her nefes, iki boşluğu birden etkiler.

Bunun doğrudan bir sonucu var: nefes almak karın basıncını da değiştirir. Solunum yalnız göğsün işi değildir.

2. Basınçla. İki boşluk arasındaki basınç ilişkisi, diyaframın konumunu etkiler. Karın basıncı arttığında diyaframın aşağı inmesi zorlaşır ve solunum kısıtlanır.

3. Geçen yapılarla. Yemek borusu, ana damarlar ve sinirler diyaframı delerek geçer. Bu geçitler, iki boşluk arasındaki fiziksel bağlantılardır.

İkinci madde pratikte sık karşılaşılan bir durum: karın içi hacim arttığında — gebelikte, dolgunluk hâlinde ya da başka sebeplerle — solunum etkilenir. İki boşluk mekanik olarak birbirine bağlıdır ve biri diğerinin çalışma alanını daraltabilir.

Bu, Ders 01-43'te kurduğumuz zincir ilkesinin boşluk düzeyindeki karşılığı: bir bölmedeki değişiklik komşusunu da değiştirir.

Karın ve leğen neden birlikte anılır

Ders 01-49'da bu ikisini ayrı bölümler olarak tanımlamıştık. Burada birlikte anılıyorlar. Çelişki mi?

Hayır — ve sebebi, Ders 01-50'de kurduğumuz ilkeyle aynı: ölçüt değişince gruplama da değişir.

Dış bölge olarak karın ve leğen ayrıdır: farklı duvar yapıları, farklı yüzey işaretleri, farklı muayene yöntemleri.

İç boşluk olarak birdir: aralarında bir perde yoktur. Karın boşluğu, kesintisiz biçimde leğen boşluğuna devam eder.

Bunun üç sonucu var:

1. Sıvı ve iltihap serbestçe yer değiştirebilir. Karında oluşan bir birikim, yer çekimiyle leğene inebilir.

2. Ağrı yeri, kaynak yerini göstermeyebilir. Bir bölgede başlayan bir sorun, başka bir bölgede fark edilebilir.

3. Organlar konum değiştirebilir. Bazı organlar dolulukla birlikte karın ve leğen arasında yer değiştirir.

İkinci madde, Ders 00-16'daki lokalizasyon mantığının bir sınırını gösteriyor: açık bir boşlukta, bulgunun yeri kaynağın yerini daraltır ama belirlemez.

Ve bu, dorsal boşlukla keskin bir karşıtlık oluşturuyor. Orada her yapı yerinde sabittir ve bulgunun yeri kaynağı iyi gösterir. Burada ise boşluk açık, organlar hareketli, sıvılar akışkan.

Yani lokalizasyonun gücü, boşluğun kapalılığına bağlıdır. Bu, iki dersi tek bir cümlede birleştiren gözlem.

Klinik karşılıkları

Bu dersin yapısal bilgisi üç sonuca bağlanıyor.

1. Göğsün dışa açılması solunumu bozar. Basınç farkı ilkesinden doğrudan çıkar: kapalılık şartsa, kapalılığın bozulması işlevi bozar.

2. Karın basıncındaki artış solunumu kısıtlar. İki boşluğun mekanik bağından çıkar.

3. Karın içi bulgular yer değiştirebilir. Boşluğun açık olmasından çıkar.

Üçü de ezberlenecek klinik bilgi değil; üçü de bu dersin yapısal gerçeklerinden türetilebilir. Bu, K1 dersinin hedefi: yapıyı bilen kişi, sonuçları çıkarabilir.

Ve sınır yine aynı: bunlar yapısal çıkarımlardır, tanı değil.

Kendin dene

Toparlayalım

• Ventral boşluk diyafram tarafından ikiye bölünür: torasik ve abdominopelvik.
• Dorsal boşluk kapalı ve sabit hacimlidir; ventral boşluk hareketli ve değişken hacimlidir.
• Torasik boşluk BASINÇ FARKI üzerine kuruludur; bu yüzden dışa kapalı olması zorunludur.
• Abdominopelvik boşluk HACİM UYUMU üzerine kuruludur; esnek duvarı bunu mümkün kılar.
• Bir boşluğun duvarı, ne iş yaptığını belirler — ve biçim, işlevi ele verir.
• Diyafram ikisini hem ayırır hem bağlar: hareketle, basınçla ve geçen yapılarla.
• Nefes almak karın basıncını da değiştirir; solunum yalnız göğsün işi değildir.
• Karın ile leğen dış bölge olarak ayrı, iç boşluk olarak birdir — ölçüt değişince gruplama değişir.
• Boşluk açık olduğu için sıvı yer değiştirebilir ve bulgunun yeri kaynağı göstermeyebilir.
• Lokalizasyonun gücü, boşluğun kapalılığına bağlıdır.

Bir sonraki derste bu boşlukların içindeki daha küçük ve daha özel boşluklara geçiyoruz: plevral, perikardiyal ve peritoneal boşluklar.